Hoofdinhoud

De gehoornde metselbij is een opvallende pluizige rood-zwarte bij. Hij is 11 tot 15 mm groot en lijkt een beetje op een minihommeltje. Mannetjes hebben een lange witte “snor” op hun gezicht en hele lange antennes. Vrouwtjes hebben tussen zwarte haren twee hoorntjes op hun gezicht. De kleur van de haren verbleekt snel in de zon. Na een paar weken zijn ze veel minder felgekleurd en al wat kaler. Het is één van de eerste bijen die je in het vroege voorjaar kunt zien. Dat kan helpen bij de herkenning. De mannetjes vliegen vaak rond bij bijenhotels.

De gehoornde metselbij is te zien van maart tot begin mei.

Is de gehoornde metselbij jouw wijkbij?
Zo kun je deze natuurheld helpen:

  • Zaai of poot deze planten: allerlei vroeg bloeiende bloemen en struiken, zoals paardenbloem, boterbloemen, blauwe druifjes, wilgen en fruitbomen.
  • Laat paardenbloemen en madeliefjes in je gazon staan.
  • Zorg voor open plekjes op de grond met vochtige klei of leem als nestmateriaal.
  • Hang een bijenhotel op met boorgaten van 7 tot 10 mm diameter. Daar nestelt deze bij graag in.

Hoe nestelt de gehoornde metselbij?

Ze nestelen in dood hout, holle stengels en ook in bijenhotels. Daarin maakt de vrouwtjesbij nestkamers met hars. In elke nestkamer legt ze genoeg stuifmeel, als voedsel voor één larve om op te groeien. Daarop legt het vrouwtje een eitje. Daarna maakt ze de kamer dicht. De buitenste nestkamer sluit ze af met een hard kleilaagje. In het volgende jaar vliegen de jonge bijen uit.

 

Ook leuk om te weten

  • Het vrouwtje van de gehoornde metselbij verzamelt het stuifmeel. Ze gaat op een bloem zitten en wrijft het stuifmeel met haar poten tussen de lange haren op haar buik. Zo neemt ze het mee naar haar nest.
  • We zien gehoornde metselbijen op steeds meer plekken in ons land, waarschijnlijk doordat er steeds meer bijenhotels zijn om in te nestelen.
  • Voor het nest is best veel klei nodig, die verzameld wordt op vochtige plekken. De vrouwtjesbij komt daarvoor telkens op dezelfde plek terug.
  • De grootste mannetjes zijn soms twee keer zo groot als de kleinste. Dit hangt er vanaf hoeveel stuifmeel ze als larve in het nest te eten hadden.
  • Gehoornde metselbijen worden belaagd door een insect dat het voorzien heeft op de nestjes: de muurrouwzwever. Dat is een grote vlieg die haar eitjes van een afstandje in de nesten van metselbijen kan schieten. De vliegenlarven eten dan de voedselvoorraad van de metselbij op.  
  • Het vrouwtje bepaalt zelf of er uit haar eitje een mannetjesbij of een vrouwtjesbij komt. Bevruchte eitjes leveren vrouwtjes op, de onbevruchte eitjes mannetjes.
  • In de nestgangen worden de mannetjeslarven meer naar de uitgang toe gelegd, vrouwtjes zitten verder in de gang verstopt. Dit is omdat de vrouwtjes kostbaarder zijn omdat ze de nestjes maken en de eitjes leggen. Als de voorste cellen worden aangevallen door een vogel of parasiet, gaan er alleen de mannetjes verloren. Daarvan blijven er dan nog genoeg over.
Wilde bijensoort, gehoornde metselbij, zit op een groen blad. Foto: Menno Reemer
Wilde bijensoort, gehoornde metselbij, vliegt naar zijn nest in een gat in de muur. Foto: Menno Reemer

Aan de slag

Wil jij aan de slag voor jouw wijkbij, dé natuurheld van de wijk? Vul dan het informatieformulier in en ontvang per mail een link naar de toolkit met daarin mooie posters, foto's en een voorbeeldtekst voor whatsapp of social media.

Ik wil mijn e-mailadres delen om op de hoogte te blijven *
Ik werk voor een organisatie *
Ik wil de locatie delen waar ik aan de slag ga *